Η δυνητικοποίηση του χώρου της εκπαίδευσης

Αθηνά Σταυρίδου

Αρχιτέκτονας μηχανικός Ε.Μ.Π.
Msc στο Διατμηματικό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Ε.Μ.Π. με τίτλο: «Αρχιτεκτονική – Σχεδιασμός του Χώρου», κατεύθυνση Σχεδιασμός – Χώρος –Πολιτισμός (2000)
Υποψήφια διδάκτορας στον Τομέα IV Συνθέσεων Τεχνολογιών Αιχμής.
Λέκτορας (ΠΔ 407) στη Σχολή Αρχιτεκτονικής του Ε.Μ.Π.

Κείμενο παρουσίασης στην ημερίδα «Νοητικοί, Δυνητικοί και Φυσικοί Χώροι στον Ψηφιακό Σχεδιασμό», Τμήμα Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνική Σχολής του Α.Π.Θ. το 2005  που διοργάνωσε ο Τομέας Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού και Εικαστικών Τεχνών, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Πολυτεχνικής Σχολής. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο Α.Π.Θ«Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός και Ψηφιακές Τεχνολογίες 2», επιμέλεια Σταύρος Βεργόπουλος- Απόστολος Καλφόπουλος, εκδόσεις ΕΚΚΡΕΜΕΣ 2007.

Η δυνητικοποίηση του χώρου της εκπαίδευσης

Διδάσκεται η μεταβολή;

Πώς σχεδιάζεις ένα μάθημα ώστε να μπορεί να δεχθεί αλλαγές και πράγματα που δεν προβλέπονται; Χωρίς ταυτόχρονα να διαλύεται η ταυτότητά του;

Τα τρία χαρακτηριστικά της δυνητικοποίησης κατά Pierre Levy[1]

  • «απόσταση από ένα συγκεκριμένο εδώ και τώρα» – ανάλυση της υπάρχουσας πραγματικότητας ως στιγμιαία ισορροπία δυνάμεων
  • «μετάβαση στη δημόσια σφαίρα» – συγκρότηση μιας προβληματικής που αμφισβητεί
  • «ετερογένεση» – δημιουργία και επινόηση, διαδικασία υποδοχής της ετερότητας

δυνητικοποίηση του χώρου της εκπαίδευσης σημαίνει:

  • Ένα ανοιχτό πανεπιστήμιο που εκτίθεται στην πραγματικότητα, την οποία και πρέπει να σκεφτεί. Το πανεπιστήμιο γίνεται έτσι ο χώρος της κρίσης
  • Το πέρασμα από το μάθημα – πρόγραμμα στο μάθημα – συμβάν με
    -την δημιουργία μαθημάτων με μεταβαλλόμενο πρόγραμμα ικανό να υποδεχθεί και να ενεργοποιήσει καταστάσεις και δραστηριότητες διαφορετικές από εκείνες της αρχικής μάθησης.
    -τη δημιουργία δυναμικών χαρτών πληροφορίας και γνώσης για όλους.
    -τη συνεργασία διαφορετικών συλλογικοτήτων (διδάσκοντες, φοιτητές)

Το πανεπιστήμιο

Η κύρια επιδίωξη του πανεπιστημίου, ως μηχανισμός εκπαίδευσης, είναι να παρέχει τον χώρο για την ελεύθερη ανταλλαγή πληροφορίας και ιδεών, όπως και για την παραγωγή νέας γνώσης. Ο χώρος αυτός όμως αποτελεί ταυτόχρονα το διάγραμμα των πολλαπλών δυνάμεων που ασκούνται επάνω του: κοινωνικών, οικονομικών, πολιτικών, εθνικών. Το πανεπιστήμιο, όπως και όλοι οι άλλοι θεσμοί, βιώνει την μετάβαση προς την κοινωνία της πληροφορίας και τον επαναπροσδιορισμό της ταυτότητάς του.

«Ανατρέπει την τοπολογία του, διαταράσσει καθετί που οργανώνει τους τόπους του, τουτέστιν και την εδαφική περιοχή των πεδίων του και των μαθησιακών συνόρων του καθώς και τους δικούς του τόπους συζήτησης, το δικό του πεδίο μάχης….»derrida[2]

Το πανεπιστήμιο δεν αποτελεί πια τον μοναδικό δρόμο προς την πληροφορία και τη γνώση. Επηρεάζεται από τις νέες τεχνολογίες τόσο που θα μπορούσε κανείς να πει πως τείνει προς την απόλυτη ψηφιοποίησή του. Σχεδόν οποιοσδήποτε που έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο μπορεί να ανακτά πληροφορία και να μαθαίνει χωρίς καθόλου να βγει από το σπίτι του. Πολλά πανεπιστήμια έχουν ήδη αγκαλιάσει αυτή την ιδέα και έχουν προτείνει τους δικούς τους ψηφιακούς χώρους στο διαδίκτυο κυρίως για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Έτσι η διανομή και η διαχείριση της πληροφορίας γίνεται ολοένα και πιο σημαντική όπως ακριβώς οι συνδέσεις ανάμεσα στους κόμβους του παγκόσμιου δικτύου είναι πιο σημαντικοί από τους τόπους παραγωγής.

Τι συμβαίνει λοιπόν όταν αξιοποιεί κανείς πλήρως τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών; Χρειάζεται να υπάρχει και ο φυσικός χώρος στον οποίο συναντά τους άλλους; Η απάντηση είναι σαφέστατα ναι, αλλά δεν είναι μονοδιάστατη. Μιλάμε περισσότερο για τη δυνατότητα συνύπαρξης. Ανάμεσα στο πανεπιστήμιο ως σταθερή και αδιαμεσολάβητη ενότητα και στην ολοκληρωτική αποτοπικοποίηση και αποϋλοποίηση του μέσω του διαδίκτυο και της πληροφορικής αναδύεται μια τρίτη δυνατότητα: αυτή του υβριδικού χώρου, που είναι ταυτόχρονα κόμβος σε δίκτυο και τοπικό, πραγματικό αλλά και δυνητικό. Ο φυσικός χώρος απαλλάσσεται από προηγούμενα καθήκοντα όπως η πλήρη συγκέντρωση και η ορισμένη λειτουργία. Γίνεται πιο ευέλικτος.

Ο χώρος του πανεπιστημίου κάθε άλλο από ήρεμος είναι. Είναι ο χώρος του δράματος. Πραγματικός αλλά όχι ενεργοποιημένος ακόμα.


Ας υποθέσουμε πως το πανεπιστήμιο αποτελείται από πολλαπλά επίπεδα πληροφορίας και γνώσης που προστίθενται το ένα πάνω στο άλλο χωρίς να αυτοαναιρούνται. Ας υποθέσουμε ακόμα πως μοιάζει με οργανισμό που ασφυκτιά κάτω από τόσα πολλά στρώματα που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Και πως αυτά τα στρώματα αποτελούνται από όλων των ειδών τις ιδιότητες που συγκροτούν την τόσο επιθυμητή ταυτότητα του πανεπιστημίου.

Με την είσοδο μερικών οθονών και υπολογιστών (αντικείμενα-καταλύτες) οι περισσότεροι τόποι γίνονται υβριδικοί καθώς το ψηφιακό ανακατεύεται με το φυσικό. Τα αντικείμενα αυτά δεν πρέπει να θεωρούνται ως τα όρια που διαχωρίζουν δύο οι περισσότερους τόπους αλλά ως οι διαμεσολαβητές που επιτρέπουν στο κάθε μέρος να επικοινωνεί συνεχώς με το άλλο κατασκευάζοντας νέες πραγματικότητες.

Οι ψηφιακές τεχνολογίες διαπερνούν αυτές τις πραγματικότητες σαν γραμμές επικοινωνίας, σαν «γραμμές διαφυγής», χωρίς συγκεκριμένη διεύθυνση ή ταχύτητα. Συνιστούν έναν ευμετάβλητο χώρο που επιτρέπει να εμφανιστεί το δυνητικό.
Αξιοποιούν το ενδιάμεσο των πραγμάτων, στην περίπτωσή μας το μέσο των επιπέδων, την τομή των στρωμάτων με τις ροές πληροφορίας. Μεταφράζουν ή καλύτερα τροποποιούν το πρόγραμμα από μέσα.[3]

Το μάθημα – σημείο καμπής[4]


Εάν εστιάσουμε στο πρόγραμμα της σχολής των αρχιτεκτόνων θα παρατηρήσουμε πως δομείται γύρω από δύο μορφές εκπαίδευσης: μαθήματα-διαλέξεις και μαθήματα-εργαστήρια. Μορφές εντοπισμένες, συμβαίνουν σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο.

Δημιουργούνται θα λέγαμε προσωρινά πεδία καθώς τα επίπεδα επικοινωνίας επεκτείνονται επιτρέποντας έτσι να διαμορφωθούν πολλαπλές σχέσεις. Αυτά τα πεδία δεν είναι στατικά ή μόνιμα. Δεν είναι ολοκληρωτικά ενσωματωμένα μια και η πιθανή και ταυτόχρονη παρουσία ενός άλλου πεδίου επιδρά επάνω τους. Ο χώρος που διαμορφώνουν είναι ασταθής, ροϊκός και συνεχώς μεταβαλλόμενος. Θεσμοί και ιδρύματα όπως τα πανεπιστήμια πρέπει να γνωρίζουν το ρίσκο που χρειάζεται για τη δημιουργία τέτοιων χώρων που είναι πολύ περισσότερο περίπλοκοι από αυτούς που ήδη υπάρχουν.

Οι ψηφιακές τεχνολογίες μέσω π.χ. της τηλεκπαίδευσης και του διαδικτύου φέρνουν την πληροφορία στον χώρο που είμαστε, ενώ ταυτόχρονα εξυπηρετούν ως σύνδεσμοι ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους και πραγματικότητες. Για να το κάνουν αυτό χρειάζονται τόπους(υπάρχοντες ή ειδικά κατασκευασμένους) και εργαλεία, τεχνικά αλλά και θεωρητικά.

Μέσα σε αυτούς τους χώρους δημιουργείται ένας εν δυνάμει χώρος ο οποίος εμφανίζεται μόνο όταν κάποιος αποφασίζει να επικοινωνήσει, να είναι με τους άλλους. Σε αυτόν τον χώρο μπορεί κανείς να βρει ίχνη των άλλων χρησιμοποιώντας ειδικά κατασκευασμένες βάσεις δεδομένων, να κινηθεί μπροστά και πίσω μέσα στην πληροφορία, να μπει σε δυνητικούς χώρους άλλων πανεπιστημίων και όχι μόνο, ή να αφήσει έργα του για να τα επισκεφθούν άλλοι και να τα κριτικάρουν.

Χρησιμοποιούν δοκιμασμένα σενάρια και τα μέρη του «έργου» είναι σαφώς διαχωρισμένα:

  • Ο δάσκαλος θέτει το πρόβλημα και τις συνθήκες του και είναι αυτός που απαιτεί από τους φοιτητές να δώσουν την καλύτερη λύση. Οι ρόλοι αυτοί πολύ δύσκολα αντιστρέφονται.
  • Το περιεχόμενο του μαθήματος ορίζεται από τους καθηγητές και αποτελεί συνήθως το προϊόν της παράδοσης του πανεπιστημίου.

 

Το μάθημα ως προσωρινό πεδίο


Ο φυσικός χώρος του μαθήματος, είτε πρόκειται για αμφιθέατρο, αίθουσα διδασκαλίας είτε για εργαστήριο, δεν συμπίπτει απαραίτητα με το ψηφιακό ισοδύναμό του. Το μάθημα ως συμβάν βρίσκεται στο σημείο τομής του φυσικού και ψηφιακού χώρου, αιωρείται, διακινδυνεύοντας ανά πάσα στιγμή την ταυτότητά του.

Είναι το σημείο τομής στην συνεχή ροή της πληροφορίας.

Αποτελεί τον τόπο όπου η πληροφορία γίνεται γνώση και τροφοδοτεί δράσεις.[5]

Τι σημαίνει αυτό για την δομή και τη λειτουργία του;

Κάθε στιγμή η διευθέτηση και η σπουδαιότητα των γνώσεων τίθεται σε αμφισβήτηση. Συνεχής εκπαίδευση, συνεχής εξοικείωση με μία γνώση που βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής, είναι διαρκώς μεταβαλλόμενη και περιοδική.

«Η γνώση είναι η νέα υποδομή». [6]

Καλούμαστε διαρκώς να μαθαίνουμε, να μεταδίδουμε και να παράγουμε γνώσεις, συνεργαζόμενοι αναμεταξύ μας.

Το μάθημα οφείλει να διανοίγει ένα ευρύ φάσμα νέων δυνατοτήτων από τις οποίες μόνο ένας μικρός αριθμός επιλέγεται ή συλλαμβάνεται από τα υποκείμενα.[7]

παραδείγματα- προσπάθειες

(Οι παρακάτω προσπάθειες θα παρουσιαστούν με τη χρήση των τριών χαρακτηριστικών του διαγράμματος όπως αυτά έχουν ορισθεί από το UN studio[8]: selectionapplicationoperation.)

  • επιλογή – μαθήματα υπολογιστών 1ου και 2ου έτους, Τ.Α.Μ. Π.Θ[9]
  • εφαρμογή – ειδικό οικοδομικής 9ου εξαμήνου, αρχιτεκτονική σχολή Ε.Μ.Π.[10]
  • λειτουργία – μεταπτυχιακό μάθημα «τεχνολογίες αιχμής και αρχιτεκτονική»  – Από τον συνολικό σχεδιασμό στην καθολική διαχείριση / Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Ε.Μ.Π. στην κατεύθυνση «Αρχιτεκτονική- Σχεδιασμός του Χώρου», αρχιτεκτονική σχολή Ε.Μ.Π.[11]
  • επιλογή – μαθαίνω να χρησιμοποιώ την πληροφορία
    Βόλος – μαθήματα υπολογιστών Τ.Α.Μ. Π.Θ [12]

Μια απόπειρα σχεδιασμού των μαθημάτων και στα 4-πρώτα εξάμηνα των σπουδών.

1ο εξάμηνο

Εισαγωγή στους Η/Υ /  εξοικείωση με τον υπολογιστή ως υλικό αντικείμενο

Η κατανόηση της «φιλοσοφίας» των εφαρμογών και της κοινής λογικής τους
H χρήση του Διαδικτύου στην αρχιτεκτονική εκπαίδευση με μια μικρή εισαγωγή για την αναζήτηση στο Internet.

Έμφαση σε παραδείγματα και βιβλιογραφία που στοχεύουν στην εξοικείωση και την κατανόηση της σχέσης νέων τεχνολογιών και αρχιτεκτονικής.

2ο εξάμηνο

Ο υπολογιστής ως μέσο και όχι απλά ως εργαλείο. (Counterpart)
Εισαγωγή στο CAD- computer-aided-design.

Εισαγωγή σε έννοιες όπως διαδραστικότητα, διαπρογραμματισμός, πληροφορική.

Τι σημαίνει να σχεδιάζω σε Η/Υ και να συνεργάζομαι με άλλες ειδικότητες μέσω των εργαλείων που προσφέρει π.χ. το autocad.
Έμφαση σε παραδείγματα κτιρίων που έχουν ενσωματώσει ως δομικό υλικό την πληροφορική

3ο εξάμηνο

Εισαγωγή στην παραγωγή δυναμικών τρισδιάστατων μοντέλων

Εισαγωγή σε όρους όπως ευκλείδεια και μη-ευκλείδεια γεωμετρία, παραμετρικά αντικείμενα, hyper-surfaces, spline, mesh, nurbs, όλα μέσα από τα εργαλεία του 3d studio max.
Κατανόηση της διαφοράς ανάμεσα στη δισδιάστατη σχεδίαση και στην τρισδιάστατη. (modular design / object-oriented modeling)

4ο εξάμηνο

Hypertext vs τυπωμένο χαρτί

Ψηφιακό vs υλικό αντικείμενο

Το διαδίκτυο ως άυλος χώρος με πολλαπλούς κόμβους-τόπους

Η άσκηση στοχεύει στην κατασκευή ενός site και στην εκμάθηση των αντίστοιχων προγραμμάτων και ταυτόχρονα στην ομαδική συμμετοχή των φοιτητών στη δημιουργία μιας πρώτης και ερασιτεχνικής database με έργα αρχιτεκτόνων που μπορεί μέσα από το site του μαθήματος να χρησιμοποιηθεί ή και να συμπληρωθεί από όλους τους φοιτητές της σχολής.

ενθαρρύνει τη συλλογική δουλειά, την έρευνα στο διαδίκτυο και σε βιβλιοθήκες για την ανεύρεση του υλικού της εργασίας και την παραγωγή μιας προσωπικής ματιάς και ανάγνωσης αρχιτεκτονικών έργων.

 

  • εφαρμογή – τη συνδέω με άλλες πληροφορίες / τη διαχειρίζομαι
    Αθήνα – ειδικό οικοδομικής 9ου εξαμήνου, αρχιτεκτονική σχολή Ε.Μ.Π

Το μάθημα εισάγει τους σπουδαστές στις έννοιες και την πρακτική της ψηφιακής τεκμηρίωσης, δημιουργίας και χρήσης βάσεων δεδομένων, διαχείριση της πληροφορίας στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και την κατασκευή ενός έργου.

Το ζητούμενο είναι να εξεταστεί το πως επηρεάζει η διαχείριση της πληροφορίας τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό. Επιτρέπει ή προτρέπει σε νέες μορφές, ισχυροποιεί τον ρόλο του αρχιτέκτονα, αλλάζει τον τρόπο κατασκευής του κτιρίου;

Αναπτύσσεται η φιλοσοφία και τα εργαλεία τεκμηρίωσης και η συμμετοχή τους στον σχεδιασμό και την κατασκευή κτιρίων. Παρουσιάζονται σενάρια ψηφιακής αρχειοθέτησης σχεδίων και ψηφιακής διαχείρισης της πληροφορίας με στόχο την κατασκευή, με συγκριτική αναφορά σε ήδη ανεπτυγμένα προγράμματα και παραδείγματα.

Ειδικότερα εκτός από τα γενικά θέματα , αναπτύσσεται η φιλοσοφία, η ανάπτυξη και η χρήση του λογισμικού «Μνήμη Κτιρίων», και τα συναφή θεωρητικά και πρακτικά προβλήματα που αναδείχθηκαν κατά την ανάπτυξη και εφαρμογή του. Οι σπουδαστές καλούνται να χρησιμοποιήσουν το λογισμικό για να εισάγουν ένα κτίριο, που την μελέτη και αποκατάστασή του έχουν ήδη πραγματοποιήσει στο προηγούμενο 8ο εξάμηνο στο αντίστοιχο μάθημα της Συντήρησης Παραδοσιακών Κτιρίων.

Στόχος του μαθήματος είναι και η δημιουργία μιας συσσωρευμένης κάθε χρονιά γνώσης, που είναι στην διάθεση των μελλοντικών μαθημάτων, αλλά και στην επιστημονική κοινότητα γενικώτερα.[13]

 

  • λειτουργία – ενεργοποιώ την πληροφορία και τη διασύνδεσή της- Τεχνολογίες αιχμής και αρχιτεκτονική

Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Ε.Μ.Π. στην κατεύθυνση «Αρχιτεκτονική- Σχεδιασμός του Χώρου», αρχιτεκτονική σχολή Ε.Μ.Π.[14]

Βιβλιοθήκη / 1998-1999[15]

Οι βιβλιοθήκες δέχονται σήμερα περισσότερο ίσως από οποιοδήποτε άλλο τύπο κτιρίου την επίδραση των εξελίξεων της πληροφορικής. Η ύπαρξη ηλεκτρονικών καταλόγων και εντύπων, αλλά και η διασύνδεσή τους σε παγκόσμιο δίκτυο, δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης σε σημαντικό τμήμα του υλικού τους, από απομακρυσμένα σημεία, χωρίς να είναι απαραίτητη η φυσική παρουσία του αναγνώστη στον τόπο της βιβλιοθήκης.
Ωστόσο, όχι μόνο δεν αντιμετωπίζουμε σήμερα την προοπτική εξαφάνισης των βιβλιοθηκών, αλλά βρισκόμαστε μπροστά σε μία διαδικασία επαναπροσδιορισμού του ρόλου τους. Οι βιβλιοθήκες διαφοροποιούνται, εντάσσουν πολιτιστικές δραστηριότητες και λειτουργίες, γίνονται κόμβοι παραγωγής και διακίνησης της πληροφορίας. Τονίζεται  ο κοινωνικός τους ρόλος και η σημασία. Απέναντι στην δυνατότητα πραγματοποίησης ενός ολοκληρωτικά ψηφιοποιημένου δημόσιου χώρου όπου ο κάθε χρήστης από το σπίτι μπορεί να πραγματοποιήσει όλες τις  δυνατές συναλλαγές, γεννιέται παράλληλα η ανάγκη να επαναπροσδιορίσουμε την έννοια του δημόσιου χώρου και της θέσης του μέσα στην νέα αυτή κατάσταση.

Φυσικό / ψηφιακό

Υβριδικό

Δίπολα

Αφηρημένη μηχανή

Διάγραμμα: φίδι – κύβος

Μουσείο / 1999-2000[16]

Το μουσείο και πως αυτό αλλάζει σε μία περίοδο καθοριστικών αλλαγών, μία περίοδο αντιθέσεων μεταξύ του παραδοσιακού του ρόλου και του νέου ρόλου που του προδιαγράφει η κοινωνία των πληροφοριών. Ο αρχιτέκτονας και ο επιμελητής είναι συνένοχοι στη διατύπωση του νέου ρόλου.

Από την γραμμική αφήγηση στην δημιουργία διαφόρων και πολλαπλών διαδρομών.»
Μέσα σε αυτές τις διαδρομές βρίσκουμε:
«δουλειές ενός καλλιτέχνη διασπαρμένες μέσα στο σώμα του μουσείου.
Συνύπαρξη καλλιτεχνών που ανήκουν σε αντίθετα ρεύματα.
Δημιουργία θεματικών ζωνών όπου συνυπάρχουν μόνιμα τμήματα και τμήματα περιοδικών εκθέσεων.
Πολλαπλασιασμός αυτών των ζωνών μέσα στο ίδιο μουσείο και όχι αυστηρός διαχωρισμός μόνιμων και περιοδικών εκθέσεων. Περιοδική αλλαγή της θέσης, του φωτισμού των ίδιων εκθεμάτων μέσα στον ίδιο χώρο.
Την ίδια συλλογή από διάφορες και μεταβαλλόμενες οπτικές γωνίες.
Επιδιώκουμε :
Την ανάδειξη διαφορετικών επιπέδων ανάγνωσης και ερμηνείας.
Την δημιουργία ενός πλαισίου όπου ο επισκέπτης μπορεί να επιλέξει την διαδρομή του

Πανεπιστήμιο / 2000-2001[17]

Το Πανεπιστήμιο στην κοινωνία της πληροφορίας. Πώς σκεφτόμαστε επάνω σε σενάρια τηλεδιδασκαλίας και στον χώρο που τους αντιστοιχεί: Χώρος εντοπισμένος (χώρος-τόπος) και Χώρος / δίκτυο (χώρος ροών)
Παγκοσμιοποίηση – παγκόσμιο χωριό

Συλλογική νοημοσύνη

Virtual communities, smart communities.

Δημόσιος χώρος, προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας

Από το e- learning στο e- business

From the virtual school of architecture to the virtual architecture studio.

Κίνηση / ακινησία / 2001-2002[18]

Οι σπουδαστές καλούνται να σχολιάσουν, ομαδικά ή ατομικά μια σειρά σύγχρονων απόψεων για την σχέση τεχνολογιών της πληροφορίας, κινητικότητας και σχεδιασμού του χώρου και να διατυπώσουν την δική τους άποψη με μορφή διαγράμματος / αφηρημένης μηχανής. Οι έννοιες διαγράμματος / αφηρημένης μηχανής θα αποτελέσουν, εκ παραλλήλου, σημείο κοινής (διδασκόντων / σπουδαστών) αντιμετώπισης – ανάλυσης – εμβάθυνσης – κριτικής
Η κίνηση παράγει χώρο;

Πώς η τεχνολογία της πληροφορίας μετατρέπει την παθητικότητα σε δραστηριότητα;

Πώς αντιλαμβανόμαστε τη διάδραση και την πρωτοβουλία σε ένα εν δυνάμει πεδίο;

Πώς η πληροφορία παράγει νέες μορφές κινητικότητας;

Διατοπικότητα / 2002-2003[19]

Απόψεις Διατοπικότητας. Προτείνεται η μελέτη περιπτώσεων / απόψεων για την διατοπικότητα.
Κάθε σπουδαστής ή ομάδα σπουδαστών θα προτείνει και θα διαπραγματευτεί ένα θέμα διατοπικότητας και τις επιπτώσεις που έχει στην αντίληψη και τον σχεδιασμό του χώρου.

Η τοπικότητα επαναπροσδιορίζεται, αξιώνοντας ένα νέο ρόλο, δεν διαλύεται στα παγκόσμια δίκτυα. Η τοπικότητα είναι πυκνότητα, αλληλεπίδραση και συμβάν.[20]

Διαδυνδεδεμένες τοπικότητες / 2003-2004[21]
Προτείνονται δώδεκα διαφορετικές οπτικές γωνίες για τη διασύνδεση των τοπικοτήτων.
Μπορούμε να τις διακρίνουμε σε τέσσερις ομάδες ενώ κάποιες βρίσκονται στο ενδιάμεσο αυτών, ανάλογα με τη θέση που παίρνουν πάνω στην προβληματική του μαθήματος.

Εντοπισμένος χώρος– Καταστήματα… μέσα στο κατάστημα, Η στάση στον αυτοκινητόδρομο

Πόλη – Network Playgrounds, Συνδεδεμένες Περιπλανήσεις, Gated.com(m)unities?

Μονάδα – Τυλίγοντας το υποκείμενο: τα ρούχα ως χωρική έκφραση της ταυτότητας, Ο χώρος του αυτοσχεδιασμού

Δίκτυο – Η Διαφήμιση ως μέσο διασύνδεσης τοπικοτήτων, Συνδεδεμένοι χώροι ψηφιακού στοιχήματος

Στο Ενδιάμεσο – Id –02 η διασύνδεση ως εποπτικό εργαλείο – για την ταυτότητα της πόλης, Ο χώρος του περίπου – ψηφιακού μαθήματος, Γεω-συνδέσεις

Μεσόγειος / 2004-2005[22]
Υπάρχει, ίσως, μια μεσογειακή διάσταση στην ψηφιακή εμπλοκή της αρχιτεκτονικής;

Ο επαναπροσδιορισμός της τοπικότητας συνεχίζει να είναι αντικείμενο του μαθήματος αυτού.

Το πλαίσιο: Αντί για την κατασκευή μιας συνολικής εικόνας του Αρχιπελάγους, κάθε διαφορετική «τοπική» άποψη θα παράξει διαφορετικούς σχηματισμούς του συμπλέγματος του Αιγαίου.

Στόχοι:
Εντοπισμός φυσικών και πληροφορικών δικτύων στα οποία συμμετέχει η κάθε τοπικότητα.

Εντοπισμός σημείων τομής ανάμεσα στις διαφορετικές τοπικότητες όπου περιεχόμενο και νόημα διαπραγματεύονται.

 

Διδάσκεται η μεταβολή;

Πώς σχεδιάζει κανείς τη δυνητική συνθήκη για την δημιουργία του περιβάλλοντος εκείνου που θα υποδέχεται την εξέλιξη και τον μετασχηματισμό, και θα επιτρέπει την επικοινωνία ανάμεσα στο ατομικό εγώ, τους άλλους και το περιβάλλον τους;

Δεν αναζητούμε μία μόνιμη λύση σε ένα δοσμένο πρόβλημα, ακριβώς το αντίθετο. Κατασκευάζουμε μία προβληματική με πολλαπλά σημεία θέασης τα οποία μας επιτρέπουν να επανεξετάσουμε την σημερινή κατάσταση ώστε να δράσουμε πάνω στην υπάρχουσα δομή του πανεπιστημίου.

Προφανώς και μια ιδέα δεν είναι ποτέ απλή. Συνδέεται με άλλες μέσα σε ένα δυναμικό πεδίο που χρησιμεύει για να εκτοπίσει την τρέχουσα αντίληψη, ερεθίζοντας τη σκέψη να προχωρήσει προς άλλες κατευθύνσεις ή να μας κάνει να σκεφτούμε με άλλους τρόπους.


[1] Pierre Levy, Δυνητική πραγματικότητα, μεταφρ. Μ. Καραχάλιος, εκδ. Κριτική, Αθήνα 1999

[2] Ζακ Ντερριντά, Το Πανεπιστήμιο άνευ όρων, μετ. Β. Μπιτσιώρης, εκδ. Εκκρεμές, σελ.28

[3] Αθηνά Σταυρίδου, «διασυνδέοντας τοπικότητες, το παράδειγμα του πανεπιστημίου», διάλεξη στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Αρχιτεκτονική και τεχνολογία, από τον συνολικό σχεδιασμό στην καθολική διαχείριση», http://www.ntua.gr/archtech/connectedlocalities/mathimata/lesson-2004/ 2004

[4] Αθηνά Σταυρίδου, «διασυνδέοντας τοπικότητες μέσω διαγραμματικής διαδικασίας», Κατάλογος Παραδείγματα, 9η διεθνής έκθεση αρχιτεκτονικής, μπιενάλε Βενετίας, υπουργείο Πολιτισμού με τη συνεργασία του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ. 2004

[5] Levy Pierre, Δυνητική πραγματικότητα, μεταφρ. Μ. Καραχάλιος, εκδ. Κριτική, Αθήνα 1999, σελ 74

[6] Levy Pierre, Δυνητική πραγματικότητα, μεταφρ. Μ. Καραχάλιος, εκδ. Κριτική, Αθήνα 1999, σελ.72

[7] Levy Pierre, Δυνητική πραγματικότητα, μεταφρ. Μ. Καραχάλιος, εκδ. Κριτική, Αθήνα 1999, σελ.29

[8] Un studio, Move, techniques, σ.19-25

[9] 2003-2004: Εντεταλμένη διδασκαλίας στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Αντικείμενο διδασκαλίας: Μαθήματα Πληροφορικής στο 1ο και 2ο έτος σπουδών.

[10]Ως έμμισθη μεταπτυχιακή υπότροφος Ε.Μ.Π στον Τομέα IV Συνθέσεων Τεχνολογιών Αιχμής διδάσκει στα μαθήματα οικοδομικής

[11] Από το 1999 – Βασική συνεργάτης στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Αρχιτεκτονική και τεχνολογία, από τον συνολικό σχεδιασμό στην καθολική διαχείριση», υπεύθυνος του μαθήματος: ο επίκουρος καθηγητής κ. Δημήτρης Παπαλεξόπουλος.

[12] Όλα τα παρακάτω αποτελούν σκέψεις και προβληματισμούς που προέκυψαν κατά τη διδασκαλία των τεσσάρων αυτών εξαμήνων, από τη συζήτηση με τους ίδιους τους φοιτητές αλλά και από άλλους διδάσκοντες

[13] Δ. Παπαλεξόπουλος, το κείμενο είναι από την ιστοσελίδα του μαθήματος στον κόμβο http://www.ntua.gr/archtech/inman01/INMAN20042005/inman-flux.htm

[15] η πρόταση απέσπασε το τρίτο βραβείο στον παγκόσμιο αρχιτεκτονικό διαγωνισμό μέσω του διαδικτύου, με θέμα «Βιβλιοθήκη στην εποχή της πληροφορίας», που οργάνωσε η ACADIA (Association for Computer Aided Design in Architecture), 1999

[16] Έκθεση των αποτελεσμάτων του μαθήματος στο «Ημέρες Έρευνας και Τεχνολογίας 2000» στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου.

[17] Στα πλαίσια του μαθήματος έγινε το πρώτο πιλοτικό μάθημα τηλεκπαίδευσης στην αρχιτεκτονική για το Ε.Μ.Π με τη συμμετοχή του ETH (Swiss Federal Institute of Technology Zurich) και του Harvard University.

[18] Έκθεση των αποτελεσμάτων του μαθήματος τον ιανουάριο του 2002 στο A2B, International Architecture Symposium, στη Βασιλεία της Ελβετίας.

[19] Παρουσίαση και έκθεση των εργασιών του μεταπτυχιακού μαθήματος τον Ιούνιο του 2003 στο Tales of the Disappearing Computer, στην Σαντορίνη.DC is a EU-funded proactive initiative of the Future and Emerging Technologies (FET) activity of the Information Society Technologies (IST) research program. http://ilios.cti.gr/DCTales/aims.asp

[20] Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, www.ntua.gr/archtech/d-c

[21] Έκθεση των αποτελεσμάτων του μαθήματος  τον Σεπτέμβριο του 2004 στην 9η διεθνή έκθεση αρχιτεκτονικής Biennale, di Venezia. Ελληνικό περίπτερο με θέμα «Παραδείγματα».

[22] Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, www.ntua.gr/archtech/med

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s